دزفول در شمال استان خوزستان یکی از قدیمی ترین شهرهای استان خوزستان است. این منطقه قصر روناش نیز نامیده می شد.
اکثریت مردم شهرستان دزفول فارس بوده و به زبان فارسی با لهجه دزفولی که قرابت فراوانی با لهجه شوشتری دارد تکلم می کنند. در میان جمعیت روستایی منطقه جوامع مختلفی با پیشینه عشایری زندگی می کنند.
در سطح منطقه رود دز جریان دارد که مهمترین منابع آب مصرفی کشاورزی، صنعتی و خانگی است.
از مهمترین آثار تاریخی شهرستان دزفول می توان به تپه باستانی چغامیش با قدمت حدود ۵۴۰۰ سال و مسجد جامع دزفول مربوط به قرن سوم تا چهارم هجری، پل قدیمی دزفول، بقایای آسیاب های قدیمی، بقعه سبز قبا و محمد بن جعفر، بقعه شاه ابوالقاسم بقعه شاه رکن الدین، بقعه رودبند و… اشاره کرد.
خانه تاریخی تیزنو یکی از بزرگترین و زیباترین خانه های محله قلعه است که در ضلع شرقی میدان اصلی این محله واقع شده است و پیکره اصلی آن متعلق به دوره صفویه است.
روستای لیوس
روستای لیوس در ۷۳ کیلومتری شمال شهرستان دزفول از توابع دهستان سید ولی الدین بخش سردشت دزفول هنوز هم شاهد نحوه معیشت، فرهنگ و سنن، گویش، آداب و رسوم و برپایی مراسم مختلف به شیوه کاملاسنتی است.
بقعه محمدبن جعفر طیار
بقعه محمدبن جعفر طیار(ع) در فاصله پنج کیلومتری شهر دزفول، در شهرکی به این نام قرار دارد و یکی از زیارتگاه های مهم شهرستان دزفول به شمار می رود. صاحب بقعه فرزند جعفر طیار برادر امام علی(ع) و داماد امام علی(ع) (شوهر ام کلثوم) است که در سال ۱۹ هجری قمری در جنگی که برای فتح شوشتر در این منطقه صورت گرفته بود به همراه سپاه اسلام به عنوان یکی از فرماندهان سپاه اسلام به این منطقه آمده بود.
بقعه دارای گنبدی ۱۲ ترک است که با کاشی سبز رنگ ساده و یک رنگ تزئین شده اند، این گنبد با حاشیه بندی کاشی های ترک ها و نقش و نگار هندسی و حاشیه سیاه رنگ و لچکی سفید و نقوش منظم و قرینه سازی جلوه ویژه و زیبایی دارد.
ورودی بقعه از سمت شمال است و دارای دو شبستان در طرفین مقبره است. ضریح مقبره در قدیم چوبی بوده است اما در سال های اخیر ضریحی فلزی با نقش و نگارهای زیبا نصب شده است.
بقعه در وسط باغ بزرگی احداث شده و در اطراف آن آرامگاه هایی از اشخاص و شخصیت های دزفول وجود دارد. در اطراف هر یک از ایوان های اطراف بنا دو غرفه و پلکان وجود دارد. طاق های غرفه ها و ورودی های پلکان با تکه کاشی های سبزرنگ تزئین شده اند قرارگیری بقعه در میان درختان کهنسال و سرسبز کنار جلوه و آراستگی خاصی دارد و از زیبایی برخوردار است. دو درخت روبروی بقعه وجود دارد که قدمت یکی از آنها به ۸۰۰ و دیگری به ۷۵۰ سال می رسد.
بقعه محمدبن جعفر یک ورودی قدیمی داشته که سر در ورودی با کاشی های سیاه و سفید و فیروزه ای مربع شکل زینت داده شده و دارای بدنه آجری قدیمی است و در بالای آن تاریخ کاشی کاری ۱۳۱۲ و ۱۳۵۱ به چشم می خورد و مربوط به اواخر دوره قاجاریه است. دو مناره گلدسته از نوع مناره هایی که بر فراز طاق ورودی بنای بقعه ساخته اند بر روی سر در حیاط نیز با کاشی های آبی رنگ وجود دارند. در کنار این ورودی ۴ درخت قدیمی کنار قرار دارد که به «چهار خواهر» معروفند و مردم اعتقاد خاصی به بستن دخیل و پارچه و نذر و نیاز به آنها دارند. در میدان جلوی دیوار قدیمی باغ تعدادی درخت کنار سرسبز و کهنه بر زمین های چمنی سایه انداخته اند که محل نشستن و تفرج مردم است.
پارک خانواده
در پارک خانواده دزفول نیز امکاناتی نظیر رستوران، باند سلامت پیاده روی، باند دوچرخه سواری به طول ۲/۱ کیلومتر، غرفه های خوداشتغالی، زمین های بازی تنیس، دو زمین فوتبال دستی، سایت های ورزشی، برکه زیبا، سالن های چند منظوره، زمین هایی ویژه سایر ورزش ها برای بانوان نظیر بسکتبال، والیبال، دوچرخه سواری و غیره در فضایی سبز و مفرح جانمایی شده است.
حمام تاریخی کرناسیون
حمام کرناسیون (موزه مردم شناسی) یکی از بناهای زیبای معماری دوره قاجاریه در دزفول در مرکز محله کرناسیون در شمالی ترین قسمت بافت قدیم قرار گرفته است.
این بنا در سال ۱۳۸۵ به موزه مردم شناسی دزفول تبدیل شد.
آبشار شوی
آبشارشوی دزفول با ارتفاع ۸۵ متر و عرض ۷۰ متر در ایران بی نظیر بوده و بزرگترین آبشار خاورمیانه به حساب می آید. این آبشار در شته کوه های زاگرس و در دهستانی به نام شوی از توابع شهرستان دزفول و در نزدیکی کوه سالن در ۷۰ کیلومتری از مرکز شهر دزفول قرار دارد و دارای تنوع زیست محیطی بسیار زیبایی است.