به گزارش عصرایران ، هر چند ماجرای مجسمه های تهران ، عجیب و غریب است و توجیهات مسوولان نیز برای اکثر مردم قابل قبول نیست ، اما آنچه مسلم است این که در این ماجرا ، نباید از کیسه دین و شریعت خرج کرد.
از این رو بی مناسبت ندیدیم موضوع را از منظر فقهی مورد توجه قرار دهیم و لذا سراغ استفتائات مقام معظم رهبری رفتیم تا ببینیم نظر فقهی ایشان در این خصوص چیست.
حال با توجه به این که مجسمه های ناپدید شده از سطح شهر تهران ، عمدتاً مربوط به “چهره” مشاهیر ایرانی بوده و از منظر فقهی ، مصداق “مجسمه کامل موجود ذی روح” نبوده اند ، طبق فتوای رهبر معظم انقلاب ، نمی توان حکم به حرام بودن ساخت و نگهداری این مجسمه ها داد.
لذا ارتباط دادن ماجرای مجسمه ها به فتاوای دینی ،هرگز نمی تواند مقرون به صحت باشد مگر این که عده ای با برداشت های سطحی و شخصی این کار را کرده باشند ؛ هر چند که اخبار رسمی مدعی سرقت مجسمه ها با انگیزه های مادی هستند.
ذکر این نکته نیز حائز اهمیت است که اگر واقعاً این مجسمه ها مصداق فعل حرام بودند ، حتماً رهبر معظم انقلاب به عنوان ولی فقیه دستور مقتضی را صادر می کردند چه آن که عرصه دین ، ساحت تعارفات نیست.
بنابراین ، اگر مجسمه ها دزدیده شده اند که ماجرا اصلاً ربطی به این مسائل ندارد اما اگر برخی افراد با اهداف دیگری این کار را انجام داده اند ، صراحتاً و مستنداً به فتوای رهبر معظم انقلاب باید گفت که کارشان مبنای شرعی ندارد ، چه آن که مجسمه های ناپدید شده ، مصداق مجسمه کامل موجود ذی روح نبوده اند و گذشته از این ، طبق فتوای ایشان ، نگهداری مجسمه نیز خالی از اشکال است.
در زیر سوال ۱۲۲۲ و سوالات مرتبط بعدی را عیناً از بخش استفتائات سایت دفتر حفظ و نشر آثار رهبر معظم انقلاب ذکر می کنیم :
س ۱۲۲۲: ساخت عروسک و مجسمه و نقاشى و ترسیم چهره موجودات زنده اعم از گیاهان، حیوانات و انسان چه حکمى دارد؟ خرید و فروش و نگهدارى و ارائه آنها در نمایشگاه چه حکمى دارد؟
ساخت مجسمه و نقاشى و ترسیم موجودات بىروح اشکال ندارد و همچنین نقاشى و ترسیم چهره موجودات ذى روح، اگر بدون برجستگى باشد و یا مجسمه آنها که به صورت غیر کامل باشد، اشکال ندارد، ولى ساخت مجسمه انسان یا سایر حیوانات به صورت کامل اشکال دارد. امّا خرید و فروش و نگهدارى نقاشى و مجسمه جایز است و ارائه آنها در نمایشگاه هم اشکال ندارد.
س ۱۲۲۳: در روش تحصیلى جدید، درسى با عنوان اعتماد به نفس وجود دارد که بخشى از آن مخصوص مجسمه سازى است، بعضى از معلمان به دانش آموزان دستور ساخت عروسک یا مجسمه سگ یا خرگوش و امثال آن را از پارچه یا چیز دیگرى به عنوان صنایع دستى مىدهند، حکم ساخت اشیاء مذکور چیست؟ امر معلمان به دانشآموزان راجع به ساخت آنها چه حکمى دارد؟ آیا کامل بودن یا نبودن اجزاى آنها در حکم تأثیر دارد؟
اگر به نظر عرف به عنوان مجسمه حیوانى که اجزاى آن کامل است، محسوب نشود و یا دانش آموزان به سن تکلیف نرسیده باشند، اشکال ندارد.
س ۱۲۲۴: ترسیم و نقاشى قصههاى قرآنى توسط کودکان و نوجوانان چه حکمى دارد؟ مثل اینکه از کودکان خواسته شود که بطور مثال قصه اصحاب فیل یا شکافته شدن دریا براى حضرت موسى «علیه السلام» و غیر آنها را رسم کنند؟
این کار فىنفسه اشکال ندارد ولى باید بر اساس متن حقایق و وقایع باشد و از بیان امور مخالف واقع و یا امورى که موجب هتک حرمت هستند، اجتناب شود.
س ۱۲۲۵: آیا ساخت عروسک و یا مجسمه موجودات ذى روح اعم از انسان یا غیر آن به وسیله دستگاه مخصوص آن جایز است؟
اگر ساخت مجسمه بوسیله دستگاه، مستند به فعل مستقیم انسان نباشد، اشکال ندارد در غیر این صورت اشکال دارد.
س ۱۲۲۶: ساخت زیور آلات بصورت مجسمه چه حکمى دارد و آیا موادّى که مجسمهها از آنها ساخته مىشوند، در حکم به حرمت تأثیر دارند؟
ساخت مجسمه موجودات ذى روح در صورتى که مجسمه کامل بوده و یک نفر آن را بسازد اشکال دارد و دراین مورد فرقى بین موادى که مجسمه از آنها ساخته مىشود وجود ندارد و همچنین تفاوت نمىکند که براى زینت بکار مىروند یا براى غیر آن.
س ۱۲۲۷: آیا بازگرداندن اعضاى عروسک مانند دست و پا و سر، مشمول حکم حرمت مجسمهسازى است؟ و مجسمه سازى بر آن صدق مىکند؟
مجرّد ساخت اعضا یا بازگرداندن آنها، ساخت مجسمه محسوب نمىشود و بنابراین اشکال ندارد، بله، متصل کردن اعضا تا تکمیل شکل حیوان ذى روح اعم از انسان و غیر آن، عمل مجسمه سازى محسوب مىشود.
س ۱۲۲۸: عمل خالکوبى که نزد بعضى از مردم متعارف است و به این طریق عکسهایى بر روى بدن کشیده مىشود بطورى که ثابت باقى مانده و از بین نمىروند، چه حکمى دارد؟ آیا مانع از صحت وضو یا غسل مىشود؟
خالکوبى حرام نیست و اثرى که از آن در زیر پوست باقى مىماند مانع از رسیدن آب نیست و وضو و غسل با آن صحیح است.
س ۱۲۲۹: زن و شوهرى از نقاشان معروف هستند و کار آنان ترمیم و بازسازى تابلوهاى هنرى است، بسیارى از آن تابلوها جامعه مسیحى را نشان مىدهند و در بعضى از آنها شکل صلیب و حضرت مریم«علیهاالسلام» و حضرت مسیح «علیه السلام» وجود دارد و صاحبان مؤسسات و شرکتها و برخى افراد از طرف کلیساها بعد از آنکه بر اثر قدمت یا غیر آن مقدارى از آن تابلوها از بین رفته، براى مرمّت و اصلاح تابلوها به آنها رجوع مىکنند، با توجه به اینکه بیشتر تابلوها به همین صورت هستند و مرمّت تابلو تنها شغل آنان است که با آن زندگى مىکنند و به تعالیم دین حنیف اسلام هم پایبند هستند آیا ترمیم آن تابلوها و استفاده از اجرتى که براى این کار مىگیرند، جایز است؟
مجرّد مرمّت و بازسازى تابلوهاى هنرى اشکال ندارد حتّى اگر جامعه مسیحى را توصیف کند و یا مشتمل بر نقش حضرت مسیح «علیه السلام» و یا حضرت مریم «علیها السلام» باشد و اجرت گرفتن در برابر آن هم اشکال ندارد و همچنین اتخاذ این کار به عنوان شغل و زندگى با درآمد آن هم بدون اشکال است مگر آنکه ترویج باطل و گمراهى و یا مستلزم مفاسد دیگرى باشد.
