انگار همه چیز باید غیرعادی باشد. خودش را به پاهایش تکیه داد تا بدوند و سوال نکنند که چرا باید بدوند؟گیج شده بود، به پله ها که رسید، مرد آنقدر نزدیک شده بود که در گوشش می خندید. پله ها را به سرعت یکی دو تا کرد. قلبش در سینه جا نمی گرفت. عرقی سرد بدنش را فرا گرفته بود. نفسش به سختی بالامی آمد. دهانش خشک شده بود و حسی غریب گلویش را می فشرد. پاهایش به تدریج از حرکت می ایستادند اما باید می رفت. چشمان پر از ترسش انگار یک عمر درد را انتظار می کشید. به ماشین هایی که با سرعت از روبه رویش می گذشتند و گهگاه بوق می زدند، توجهی نکرد. شاید بیشتر از یک ساعت دویده بود. درون شلوغی ایستاد و راحت و آرام نفس کشید. بوق ماشین های مدل بالاراحتش نمی گذاشت. قدم هایش را تندتر کرد. رنگ سفید و آبی تاکسی را شناخت. سوار شد. نفس حبس شده در سینه را آزاد کرد. آهی از سر آرامش کشید و اشک در چشمانش حلقه زد. عروسک آویزان جلوی آینه در نگاه خیسش می شکست، می رقصید و با تمسخر می خندید.
زنان ایرانی قربانی یک فاجعه اجتماعی
همیشه و در هر کجا بوده ایم، از زنان خیابانی گفته ایم و شنیده ایم، اما هیچ گاه به مردان خیابانی فکر کرده ایم و آیا یک بار هم به این اندیشیده ایم که گاهی زنان جامعه ما قربانیان یک فاجعه اجتماعی به نام مردان خیابانی هستند؟ این در حالی است که براساس تحقیقات صورت گرفته، هر زن یا دختری در جوامع شهری در ایران به میزان مسافتی که طی می کند یا مدت زمان حضورش در سطح خیابان ها بین یک تا ۲۰ بار به لحاظ مزاحمت های کلامی و فیزیکی از سوی برخی مردان مورد آزار و اذیت قرار می گیرند.
سمیرا ۲۵ ساله در این رابطه می گوید: یک زن در خیابان انواع و اقسام کلمات رکیک، مزاحمت ها، بوق زدن ها، چراغ زدن ها، ترمز کردن ها، تنه زدن ها و پیشنهاداتی رکیک را باید تحمل کند و حتی اگر قصد برخورد و مقابله نیز داشته باشد، توسط بسیاری از مردم جامعه متهم شده یا به باد استهزا گرفته می شود تا جایی که دیگر هیچ زن و دختر جوان یا مسنی از این عمل ناپسند که امروز بسیار فراگیر و تبدیل به یک رفتار اجتماعی شده است، در امان نیست.
وی می افزاید: البته با توجه به محدودیت هایی که برای زنان و دختران در اجتماع ما به منظور عدم پیگیری توسط مراجع قضایی و انتظامی یا برخورد با پدیده مزاحمت خیابانی وجود دارد، زنان روز به روز سرخورده تر و مردان لحظه به لحظه گستاخ تر می شوند.
تر و خشک با هم می سوزند
فاطمه مادری کارگر است. وی در خصوص عدم امنیت دختران در خیابان های ایران به خبرنگار ما می گوید: حتی دختران دانش آموز نیز در مسیر رفتن به مدرسه از دست آزارهای مردان خیابانی در امان نیستند. البته فقط دختران جوان مورد آزار مزاحمان قرار نمی گیرند، بلکه زنان سالخورده نیز مورد اذیت و آزار قرار می گیرند به طوری که مزاحمان خیابانی هیچ گونه تفکیکی میان افراد قائل نیستند.مینا دانشجوی کارشناسی ادبیات معتقد است در هر کجا که حضور داریم باید وجود آنها را تحمل کنیم، بدون آنکه قدرت اعتراض کردن داشته باشیم و در صورت اعتراض احترام خود را در جمع از دست می دهیم و اگر در محل کار نیز چنین مشکلی با همکاران داشته باشیم، در صورت اعتراض خود متهم می شویم.
وی بیش از ۷۰ درصد پسران را در رواج فساد و ایجاد امنیت و مزاحمت برای دختران مقصر می داند و می گوید: در حالی که اکثر دختران و زنان به مزاحمت های مردان بی توجهند اما پسران و مردان با خودروهای خود در مقابل هر زنی ترمز کرده و او را دعوت به هم صحبتی می کنند. مسعود رضایی دانشجوی ۲۶ساله مدیریت دولتی نیز در این زمینه می گوید: جوانان نیازهایی دارند که نمی توان با آنها بی تفاوت برخورد کرد. وی می افزاید: برخی از مواردی که باعث ایجاد مزاحمت برای زنان و دختران جامعه ما می شود، شاید در ابتدا اصلاً به قصد مزاحمت نبوده و تنها نوعی ارتباط برقرار کردن با فرد مقابل بوده است.
رضایی با اشاره به بیکاری جوانان ایرانی تصریح می کند: وقت گذرانی و نیازهای عاطفی باعث می شود جوان بدون هیچ دلیلی ایجاد مزاحمت کند.
وی راهکار اساسی برای حل این معضل را ایجاد بستری برای اشتغال جوانان می داند و تاکید می کند: این امر ازدواج را آسان تر کرده و جوانان را در مسیری سالم تر هدایت می کند. دختری جوان نیز می گوید: حضور مردان خیابانی در مکان های مختلف مانند شرکت های خصوصی، خیابان ها، پارک ها، پیاده روها و استفاده از سینماها و مراکز تفریحی، زنان را نسبت به جامعه و دیگر مردان بدبین کرده است که حتی گاهی در برابر تهدیدات آنان قادر به انجام هیچ واکنشی نیستیم و این در حالی است که هیچ نهاد یا مرجع قانونی هم تمایلی به برخورد با این افراد ندارد. یک فعال حوزه زنان نیز معتقد است: روش ها و راهکارهایی که تاکنون برای رفع معضل زنان خیابانی اعمال شده اند، سلیقه یی، مقطعی، سطحی، کوتاه مدت و بدون آسیب شناسی واقعی و همه جانبه بوده اند.
مردان خیابانی را هم ببینید
ناهید نامداریان می افزاید: هر جا که صحبت از زنان خیابانی می کنیم باید از مردان خیابانی هم نام ببریم، زیرا این معضل، مشکلی است که روی دو پایه بنا شده و وقتی ما یک پایه را از صورت مساله حذف می کنیم، بدیهی است که به نتیجه مطلوب نمی رسیم.
وی در خصوص راهکارهایی که تاکنون اعمال شده و به نتیجه نرسیده، خاطرنشان می کند: معتقدم اساساً تاکنون هیچ برنامه عملی و استراتژی تدوین شده یی در این رابطه وجود نداشته و به همین دلیل است که روز به روز شاهد پیچیده تر شدن موضوع هستیم. به گفته نامداریان متولیان این امر بعضی مواقع این معضل را به صورت یک پدیده بررسی کرده و برای آن راهکارهایی اعمال کرده اند و این در حالی است که معمولاً پدیده های اجتماعی، چند سببی بوده و باید علل و فرضیه های مختلف را برای آنها در نظر گرفت.
وی می گوید: فقر، بیکاری، اعتیاد و الگوهای سنتی برای جامعه در حال گذار، نپرداختن درست مسوولان به مسائل فرهنگی، اقتصاد ناسالم، فاصله طبقاتی و… از جمله عوامل موثر در ایجاد این معضل اجتماعی هستند.
این فعال حوزه زنان یادآور می شود: بسیاری از نهادهای مرتبط با مساله زنان و مردان خیابانی به وظایف خود عمل نکرده و از کنار مسائلی مانند قاچاق دختران و زنان عبور کرده یا برای حل کردن این مساله تنها مسیر پلیس، دادگاه و اعدام را در نظر می گیرند. دکتر زهرا پیراسته روانشناس نیز در مورد مردان خیابانی می گوید: مردان خیابانی به کسانی اطلاق می شود که بیشترین وقت خود را در خیابان سپری می کنند. این افراد خیابان را منبع کسب درآمد تلقی می کنند یا به عبارت دیگر خیابان را به عنوان منبعی جهت برآورده کردن نیازهای عاطفی، روانی و جنسی خود می دانند. وی می افزاید این افراد کسانی هستند که به نوعی از خانواده خود طرد شده یا خانواده آنها از بافت منسجم و ساختار بهنجار برخوردار نیست و از سوی دیگر این افراد به گونه یی برای ارضای نیازهای خود به محیطی غیر از خانه و خانواده متوسل می شوند.
دکتر پیراسته می گوید: مردان خیابانی غالباً از لحاظ روانشناسی اجتماعی آسیب دیده و آسیب رسان هستند. این امر به دلیل آن است که این افراد از نظر جنسی نمی توانند راه حل مناسبی بیابند چون جایی وجود ندارد که حتی اگر بیماری جنسی داشته باشند، خود را مورد مشاوره قرار دهند. از دیگر موارد آشکار فعالیت مردان خیابانی وجود برخی موسسات خصوصی است که به مرکز آسیب های اجتماعی و پاتوق های رواج فساد و فحشا مبدل شده اند.
رشد ۱۵درصدی دختران فراری ایران در سال
یکی از کارشناسان اجتماعی که نخواست نامش فاش شود، با بیان اینکه میدان تقاضا است که عرضه را ایجاد می کند، می گوید: اگر دختران فراری رشد ۱۵درصدی در سال دارند باید علت آن را در میان مردان خیابانی جست وجو کرد. افرادی که بدون هیچ محدودیتی در لباس ها و شکل های مختلف باعث فریب دختران و زنان می شوند و زمینه سقوط اخلاقی چند نسل را می توانند فراهم کنند. وی معتقد است: اگر مردان خیابانی دستگیر شوند و با آنها برخورد قاطعی شود، قطعاً زن خیابانی هم نخواهیم داشت اما چنین موردی وجود ندارد و مسوولان حکومتی تنها با مواردی چون بدحجابی برخورد کرده و به مسائل ریشه یی توجهی ندارند. بالارفتن سن ازدواج، افزایش روز افزون موانع ازدواج مانند تورم و افزایش هزینه های جاری همچون اجاره و مسکن، بیکاری و همچنین عدم توجه والدین به فرزندان، از عوامل و مشکلاتی است که باعث می شود مسائلی این گونه ایجاد شود. مباحثی که هر روزه کشورمان را دچار بحران می کند و به دلیل عدم مدیریت درست همواره شاهد قربانی شدن زنان و دختران هستیم.